Stoppen als zelfstandige

Om aan een vervangingsinkomen te geraken is het vaak noodzakelijk dat je kunt bewijzen dat je niet langer zelfstandig bent. Dat bewijs wordt vereist voor volgende sociale rechten :

  1. Werkloosheidsuitkeringen (uitzonderlijk is de combinatie werkloosheidsuitkeringen en zelfstandige activiteit toegelaten, maar de voorwaarden zijn heel streng.)
  2. Overbruggingsrecht na stopzetting als zelfstandige.
  3. Leefloon (uitzonderlijk kan een tijdelijke combinatie toegestaan worden van leefloon en een beperkte zelfstandige activiteit. Je moet dan wel je maandelijks inkomen bewijzen. Niet elk OCMW staat die uitzondering toe.)
  4. Pensioen (een beperkte activiteit is wel toegelaten, maar er zijn formaliteiten om dat in orde te krijgen en je inkomen wordt streng gecontroleerd, behalve voor 65 plussers.)

Dat bewijs is ook nodig om een einde te maken aan je bijdrageplicht aan de sociale zekerheid van de zelfstandigen. (Uitzonderlijk is zelfstandige activiteit zonder bijdrageplicht mogelijk.)

A. Hoe geraak je aan een officieel bewijs van het einde van je zelfstandige activiteit ?

1. Je werkt met een eenmanszaak op jouw naam. Dan geef je opdracht aan je boekhouder of een ondernemingsloket om je zaak volledig te stoppen. Het ondernemingsloket zal daar een betaling voor eisen. Terugwerkende kracht is daarbij mogelijk, als dat overeenkomt met bijvoorbeeld je fiscaal dossier. Als die opdracht uitgevoerd is krijg je een bewijs uit de kruispuntbank ondernemingen.

2. Je bent zelfstandige helper of medewerkende echtgenoot van een zelfstandige met een eenmanszaak. Dan moet de geholpen zelfstandige op een formulier van je sociaal verzekeringsfonds bevestigen vanaf welke datum je niet langer mee helpt in zijn/haar eenmanszaak.

3. Je bent werkende vennoot van een vennootschap. Zelfs als die vennootschap je niet betaalt, ben je toch bijdrageplichtig als zelfstandige en staat die situatie je recht op bepaalde sociale rechten in de weg. Hoe geraak je van dat aandeelhouderschap af ? De normale weg is het maken van afspraken met de andere vennoten en het geven van een opdracht aan je boekhouder om je te schappen als vennoot uit het aandeelhoudersregister en dat te laten publiceren in het Belgisch staatsblad. De publicatie in het staatsblad van het einde van je werkend aandeelhouderschap is zeer belangrijk. Dyzo kent rechtspraak die bepaalt dat zelfs een notariële akte die een einde maakt aan je aandeelhouderschap, niet volstaat om te ontsnappen aan schulden die die vennootschap daarna nog maakt. In het uiterste geval kan je je huis kwijtspelen in een later faillissement van die vennootschap. Als je niet tot een akkoord komt met je medevennoten of als je boekhouder niet zorgt voor het nodige, moet je dus zelf initiatief nemen voor het publiceren van het einde van je aandeelhouderschap in het Belgisch staatsblad. Je moet en kunt die publicatie makkelijk controleren in de Kruispuntbank ondernemingen, want die is publiek en kosteloos raadpleegbaar online.

4. Je bent zaakvoerder of beheerder of bestuurder van een vennootschap. Enkel als juridisch vaststaat dat je daarvoor niet vergoed wordt, en als de belastingen geen onrechtstreekse vergoedingen vaststellen die voortvloeien uit dit mandaat, kun je ontsnappen aan bijdrageplicht als zelfstandige. Hoe geraak je van dat mandaat af ? De normale weg is het maken van afspraken met de vennoten en het geven van een opdracht aan je boekhouder om je te schappen als mandataris (of het kosteloos maken van je mandaat) en dat te laten publiceren in het Belgisch staatsblad. De publicatie in het staatsblad van het einde van je (bezoldigd) mandaat is zeer belangrijk. Als je niet tot een akkoord komt met je medevennoten of als je boekhouder niet zorgt voor het nodige, moet je dus zelf initiatief nemen voor het publiceren van het einde van je mandaat in het Belgisch staatsblad. Je moet en kunt die publicatie makkelijk controleren in de Kruispuntbank ondernemingen, want die is publiek en kosteloos raadpleegbaar online.

5. Het schrappen van je BTW nummer is meestal onvoldoende als bewijs van stopzetting als zelfstandige.

6. Het faillissement van de zaak waarin je werkt, levert niet steeds een vermelding van stopzetting in de kruispuntbank ondernemingen op. Die beslissing is voorbehouden aan de curator. Is je zelfstandigheid gestopt door een faillissement, kan kun je het vonnis dat je zaak failliet verklaart gebruiken als stopzettingsbewijs. Dat faillissementsvonnis is in verkorte vorm terug te vinden in het Belgisch staatsblad.

7. Wat als het voorgaande niet lukt ? Je kunt op zeer uiteenlopende manieren zelfstandig zijn. De formaliteiten om te stoppen kunnen hier dan ook niet allemaal vermeld zijn. Je boekhouder is je eerste aanspreekpunt voor deze kwestie. Dyzo helpt je verder als je niet langer kunt rekenen op dienstverlening waarvoor je moet betalen.

B. Hoe stop je jouw sociaal statuut als zelfstandige ?

Je sociaal verzekeringsfonds zal naast een bewijs van stopzetting zoals hierboven uitgelegd, van jou OOK een ondertekende verklaring op eer eisen, waarin staat op welke datum je ALLE zelfstandige activiteit gestopt hebt, 

Dat sociaal verzekeringsfonds controleert of je verklaring niet tegengeproken wordt door de kruispuntbank ondernemingen. Soms staan daar vermeldingen in die je al lang vergeten bent en die je stopzetting als zelfstandige in de weg staan. Zie hoger onder A om die vermeldingen weg te werken. Als je fonds je stopzetting aanvaardt, stuurt het je een bewijs van stopzetting als zelfstandige.

Als je door je ziekenfonds erkend bent als volledig werkonbekwame zelfstandige, moet je kiezen uit twee situaties :

  1. Je laat de zaak op jouw naam actief in de KBO of je laat je vennootschappelijk mandaat verder vergoeden zonder persoonlijke prestaties. In dat geval kun je nog inkomen uit je zaak halen als anderen in je zaak verder werken terwijl je ziek bent. In dat geval loopt je bijdrageplicht als zelfstandige gewoon door en hangen de meeste van je sociale rechten verder af van de betaling van die bijdragen.
  2. Je maakt een officieel einde aan je zelfstandige activiteit, zoals beschreven onder A. hierboven. In dat geval kom je in aanmerking voor een kosteloze sociale zekerheid als zelfstandige. Je moet dat wel aanvragen bij je sociaal verzekeringsfonds. De technische term voor dit bijzondere recht voor zieke zelfstandigen is "gelijkstelling wegens ziekte".

C. Hoe vraag je je sociale rechten op na stopzetting als zelfstandige ?

Met het stopzettingsbewijs van je sociaal verzekeringsfonds (zie B. hierboven) kun je bij werkloosheidskas, OCMW of pensioendienst je rechten op een uitkering laten onderzoeken. Die diensten kunnen via de kruispuntbank sociale zekerheid controleren of die stopzetting al officieel gemaakt is door je sociaal verzekeringsfonds.

Je sociaal verzekeringsfonds is ook bevoegd om je een overbruggingsrecht uit te betalen. ( Dat fonds controleert je stopzetting als een ven de vele voorwaarden voor dat recht.)

Lees meer over het aanvragen van :

  1. werkloosheidsuitkeringen
  2. overbruggingsrecht
  3. leefloon

D. Hoe ziet je bijdrageplicht als zelfstandige eruit na je stopzeting ?

Door je sociaal statuut als zelfstandige te stoppen kun je bij je eigen sociaal verzekeringsfonds je bijdrageplicht LATEN stoppen. Dat geldt voor de kwartalen die volgen op het kwartaal waarin je stopt. Je onbetaalde sociale zekerheidsbijdragen over de periode van voor je stopzetting zullen verder opgeëist worden door je sociaal verzekeringsfonds. Je kan ook nog herzieningsbijdragen gevraagd worden over kwartalen waarvoor je al eens betaald hebt. Dat kan veroorzaakt worden doordat je bijdragecategorie veranderd is of doordat de belastingen een hoger inkomen doorgeven dan het inkomen waarop je voorlopige bijdragen hebt betaald.

 

 

Vijf voor twaalf Menulink: