Collectieve schuldenregeling : een oplossing voor niet-ondernemers

Doel
Wie zijn schulden en hun gevolgen niet meer de baas kan, kan misschien met een collectieve schuldenregeling uit de problemen geraken. De collectieve schuldenregeling is bedoeld om iedereen in staat te stellen zijn schulden te betalen en tegelijkertijd te waarborgen dat de schuldenaar en zijn gezin een menswaardig leven kunnen leiden.
 
Wie kan in collectieve schuldenregeling en wie niet ?
De collectieve schuldenregeling is "uitgevonden" omdat niet iedereen met onbetaalbare schulden failliet mag gaan. De collectieve schuldenregeling is ontworpen voor werknemers, ambtenaren en voor wie van een uitkering leeft. De wetgever heeft steeds geprobeerd om ervoor te zorgen dat eenzelfde persoon niet tegelijkertijd in een faillissement en in een collectieve schuldenregeling kan zitten. Toch zijn er situaties mogelijk waarin er twijfel is of een persoon aangewezen is op de ene dan wel op de andere schuldoplossing.
Tot 1/5/2018 kon een handelaar niet van zijn/haar schulden af geraken via een collectieve schuldenregeling. Handelaars moesten in zo'n geval kiezen voor het faillissement. Vanaf 1/5/2018 is in de faillissementswet het woord "handelaar" vervangen door het woord "ondernemer". Dat betekent (volgens Dyzo) dat ook volgende niet-handelaars vanaf dan niet meer via een collectieve schuldenregeling, maar wel via een faillissement van hun overmatige schulden kunnen verlost worden :
  • vrije beroepen (artsen, advocaten, architecten, zelfstandige verpleegkundigen, boekhouders/accountants, landmeters enz.) en de vennootschappen die een vrij beroep uitoefenen
  • zaakvoerders, werkende vennoten en bestuurders van BVBA's, NV's, CVBA's
  • helpers en medewerkende echtgenoten van zelfstandigen
  • leden van een VZW of stichting met commerciële activiteiten

Lees meer over het toepassingsgebied van de nieuwe insolventiewet.

Start
Een verzoekschrift ingediend bij de arbeidsrechtbank start de collectieve schuldenregeling. Zo’n verzoekschrift indienen is volledig gratis en dit kan de schuldenaar zelf doen. Heb je daar hulp bij nodig, contacteer je OCMW of een advocaat. De rechter zal dan nagaan of de schuldenaar aan de voorwaarden voldoet (niet-ondernemer, duurzame schuldoverlast, zichzelf niet onvermogend gemaakt hebben). Wanneer dat in orde is, zal de rechter een schuldbemiddelaar aanduiden die een compromis zal proberen tot stand te brengen tussen schuldenaar en schuldeisers.
 
Schuldoplossing met akkoord
In eerste instantie zal de schuldbemiddelaar een minnelijke aanzuiveringsregeling trachten overeen te komen met de schuldeisers. Het mes snijdt in deze fase aan twee kanten. Alles is mogelijk, op voorwaarde dat schuldenaar en schuldeisers instemmen met wat de schuldbemiddelaar voorstelt. Mogelijke voorstellen zijn :
  • laat een deel van de schuld vallen of
  • zoek een goedkopere woning.
Schuldoplossing zonder akkoord
Wanneer schuldenaar en schuldeisers niet tot een akkoord komen, kan de rechter een gerechtelijke aanzuiveringsregeling opleggen. Dit houdt in dat de rechter een aantal maatregelen kan opleggen (waaronder bijvoorbeeld een uitstel van betaling van de schulden in hoofdsom). Er wordt echter ook iets van de schuldenaar verwacht (zoals bijvoorbeeld het volgen van avondlessen, begeleiding door de sociale dienst,…). Ook hier kan de schuldbemiddelaar de schuldenaar een leefgeld toekennen.
 
Afbetaling is onmogelijk
Wanneer geen van bovenstaande regelingen mogelijk is omdat de schuldenaar over onvoldoende middelen beschikt, zal de rechter moeten beslissen tot een vrijwel volledige kwijtschelding van de schulden. De rechter kan hierbij begeleidingsmaatregelen opleggen zoals bijvoorbeeld budgetbegeleiding door het OCMW. Indien de schuldenaar binnen de vijf jaar terug meer financiële middelen verwerft, is een herroeping mogelijk.
 
Waar moet een schuldenaar van leven tijdens een CSR ?
De schuldenaar wordt zijn "overtollige" bezittingen ontnomen en ook zijn inkomen, maar hij kan wel nog een leefgeld ontvangen van de schuldbemiddelaar. Dat kan enkele 100den Euro's zijn, want de schuldbemiddelaar ontvangt niet alleen het volledige inkomen van de schuldenaar, maar betaalt ook in zijn/haar plaats de kosten voor het dagelijke leven zoals huur, elektriciteit, water enz...
 
Dit is een korte uitleg over de collectieve schuldenregeling. Meer weten ?

Lees verder over collectieve schuldenregeling in onze rubriek veel gestelde vragen (FAQ).

 
Failliet Menulink: