Kosteloze pensioenopbouw voor werkonbekwame zelfstandigen

 De wetgever verlangt niet dat je nog betaalt voor je sociale zekerheid als je geen beroepsinkomen hebt omwille van een ziekte of een ongeval. Deze maatregel heten de vaklui “gelijkstelling ziekte” en betekent dat je tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid (ziekte, ongeval) zonder bijdrageplicht verder recht op kinderbijslag, ziekteverzekering en pensioen behoudt.

Gelijkstelling ziekte krijg je niet zomaar, er zijn 3 voorwaarden :

  1. Bij een eenmanszaak moet je zaak volledig stopgezet zijn (in geval van faillissement is dit nogal vanzelfsprekend) en het sociaal verzekeringsfonds moet je dit laten weten, en je moet hen ook een bewijs van stopzetting bezorgen. Met volledige stopzetting bedoelt de wetgever ook dat de zaak niet door een derde mag worden voortgezet. Je eenmanszaak mag wel blijven bestaan, maar dan wel op naam van iemand anders. Als je mandataris (bijvoorbeeld zaakvoerder of bestuurder) bent in een vennootschap moet je dat mandaat neerleggen of kosteloos maken (maar de vennootschap mag wel rustig verder blijven werken) opdat je voor de gelijkstelling met ziekte in aanmerking kan komen. Het loutere behoud van je aandelen in die vennootschap is dan weer geen bezwaar.
  2. je moet sedert ten minste 90 dagen zelfstandige zijn en in regel zijn met de bijdragebetaling van het kwartaal dat het kwartaal van de aanvang van de gelijkstelling voorafgaat;
  3. je moet als volledig arbeidsongeschikt erkend zijn door de adviserend geneesheer van je ziekenfonds.

Over het kwartaal waarin de arbeidsongeschiktheid begint en het kwartaal waarin die eindigt is ook geen bijdrage verschuldigd, en kan dus gelijkstelling ziekte toegekend worden, als voldaan is aan volgende voorwaarden :

  • de arbeidsongeschiktheid moet een aanvang nemen in de eerste maand van het kwartaal
  • de hervatting mag ten vroegste plaatsvinden in de derde maand van het kwartaal;

Enkele voorbeelden:

  • Een persoon wordt erkend als arbeidsongeschikt op 20 april. Diezelfde dag stopt ook zijn onderneming met werken. Deze persoon hervat de activiteit op 15 juni. Hij kan gelijkstelling ziekte krijgen over het tweede kwartaal.
  • Een zelfstandige wordt ziek op 5 januari en hervat het werk op 28 februari. In dit geval kan er geen gelijkstelling ziekte voor dit eerste kwartaal worden verleend omdat de zelfstandige activiteit werd hervat vóór de derde maand van het kwartaal. Dus moet deze ondernemer zijn sociale bijdrage voor dit kwartaal nog betalen.
  • Een zelfstandige wordt ziek op 6 februari en hervat het werk op 20 maart. In dit geval kan er geen gelijkstelling ziekte voor dit eerste kwartaal worden verleend omdat de arbeidsongeschiktheid nog geen aanvang nam in de eerste maand van het kwartaal.

Hoe aanvraag je gelijkstelling ziekte aan? Je kan (telefonisch) een formulier bij je sociaal verzekeringsfonds bekomen, of je kan het downloaden van hun site. Lukt dat niet, dan gebruik je de modelaanvraag voor gelijkstelling ziekte onder deze link. Je sociaal verzekeringsfonds ontvangt je aanvraag en bezorgt die aan het RSVZ. Je mag de aanvraag ook rechtstreeks aan het RSVZ, Jan Jacobsplein 6 te 1000 Brussel richten. Deze overheidsinstelling beslist over de aanvraag. Bij voorkeur bewijs je al bij de aanvraag de stopzetting van je activiteit. Een formulier 'verklaring stopzetting' helpt je bij de juiste verwoording van die verklaring. Ook zonder bewijs van stopzetting is je aanvraag geldig. Er komt in ieder geval een inspecteur van het RSVZ ter plaatse kijken hoe het zit met de staking van je persoonlijke activiteit en met de activiteit van je zaak of de neerlegging van een vennootschappelijk mandaat. Diens vaststellingen geven de doorslag bij de beslissing.

Vijf voor twaalf Menulink: