Hoe reageren wanneer de curator uit de bocht gaat?

Dyzo hoort af en toe wel eens een klacht over een curator. Dit is ook verstaanbaar : een ondernemer staat niet graag zijn leidende positie af aan een vreemde, en afscheid nemen van een levenswerk zoals een eigen zaak, dat is moeilijk te aanvaarden. De als onnatuurlijk ervaren afhankelijkheidspositie van de gefailleerde tegenover zijn curator is niet van aard om de relatie tussen beiden een goede start te geven. Daarenboven zijn curatoren ook maar mensen. Mensen maken nu eenmaal fouten. Daarom is het goed te weten hoe de wettelijke positie van de gefailleerde tegenover zijn curator in elkaar zit.

De faillissementswet vermeldt weinig over de curator en diens taken. Ook wat je te doen staat bij misbruik of nalatigheid van de curator wordt amper besproken in de wet.

 Slechts één wetsartikeltje in hoofdstuk II ( Wijziging der strafwetten) van de Faillissementswet verwijst duidelijk naar een sanctie ten aanzien van de curator:
Art. 123 Faill.wet van 8 augustus 1997.
‘In hetzelfde Wetboek wordt een artikel 489sexies ingevoegd, luidende :
  " Art. 489sexies. - Met gevangenisstraf van een maand tot vijf jaar en met geldboete van honderd frank tot vijfhonderdduizend frank wordt gestraft de curator die zich schuldig maakt aan ontrouw in zijn beheer. Hij wordt daarenboven veroordeeld tot teruggave en schadeloosstelling die aan de boedel is verschuldigd. De schuldige kan bovendien veroordeeld worden tot ontzetting van rechten overeenkomstig artikel 33.’
 
Het betreft hier dus een bijzondere strafbaarstelling van de curator die de activa en passiva van het faillissement niet te goeder trouw beheert.
 
Toch betekent dit niet dat je verder niks kan doen.
Hierna de mogelijkheden om op te treden tegen de curator op een rijtje gezet:
 
  • In de eerste plaats spreek je best eerst de curator zelf aan wanneer er zich een probleem voordoet. Wanneer hij echter niet reageert kan je verdere handelingen ondernemen.
  • Zo kan je altijd mondeling of schriftelijk met je problemen terecht bij de rechter –commissaris. Het is diens taak om controle uit te oefenen op het faillissement en de werking van de curator en hem/haar indien nodig tot orde te roepen.
De curator dient een omstandig verslag over de toestand van het faillissement en zijn werkzaamheden te overhandigen aan de rechter-commissaris
Art. 34, 1e lid Faill.wet:Elk jaar en voor de eerste keer twaalf maanden na de aanvaarding van hun ambt, overhandigen de curators aan de rechter-commissaris een omstandig verslag betreffende de toestand van het faillissement.’
 
De Rechtbank van Koophandel kan de curator ontheffen van zijn taak en een nieuwe curator aanstellen indien de curator zijn verplichtingen met de voeten treedt.
Dit is ingegeven door art. 31 lid 1 & 2 Faill. wet. : ‘De rechtbank van koophandel kan te allen tijde de rechter-commissaris vervangen door een van haar andere leden en de curators of een van hen vervangen of hun aantal vermeerderen of verminderen.
De curators van wie de vervanging wordt overwogen, worden vooraf opgeroepen en, na verslag van de rechter-commissaris, gehoord in raadkamer. Het vonnis wordt uitgesproken in openbare terechtzitting.
Het vonnis waarbij de vervanging van een curator wordt gelast, wordt door toedoen van de griffier te zijner kennis gebracht. Het wordt door toedoen van de griffier van de rechtbank van koophandel binnen vijf dagen na de dagtekening bij uittreksel bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. Een afschrift wordt eveneens ter kennisgeving aan het openbaar ministerie gezonden.’
 
  • De curator is een ‘advocaat’ ingeschreven op het tableau van een Belgische balie die een bijzondere opleiding genoot en die ervaring in vereffeningprocedures kan aantonen.  Ook in zijn hoedanigheid van curator is de advocaat onderworpen aan de deontologische verplichtingen ( onafhankelijkheid, geheimhouding, …) van de balie voor zover die verenigbaar is met hun opdracht van gerechtelijk mandataris.
 
Wanneer zich problemen voordoen met de curator kan je terecht bij de Stafhouder van de balie waar de advocaat is aangesloten. De stafhouder is het hoofd van de Orde van Advocaten. Er wordt een stafhouder aangesteld in elk gerechtelijk arrondissement. De stafhouder kan op verschillende wijzen reageren:
 
  • hij kan de curator aanspreken of beide partijen oproepen om het probleem te bespreken;
  • hij kan een bemiddelaar aanstellen die als derde onpartijdige persoon tracht de belangen van beide partijen in wederzijds overleg tracht te verzoenen;
  • hij kan mits akkoord van beide partijen een arbitrageprocedure instellen waarbij één of meer arbiters zullen beslissen over de zaak en een bindende overeenkomst zullen opleggen;
  • de stafhouder kan op basis van uw schriftelijke klacht een onderzoek instellen. Hij kan dit onderzoek zelf voeren of een onderzoeker aanstellen. Wanneer het onderzoek is afgerond beslist de stafhouder over de ontvankelijkheid, gegrondheid en gewichtigheid van de klacht. Indien de klacht gegrond stuurt hij deze door naar de voorzitter van de tuchtraad.
    De tuchtraad beslist vervolgens over het dossier en kan 4 sancties uitspreken:
    • een waarschuwing
    • een berisping
    • een schorsing van maximum één jaar
    • een schrapping van het tableau waardoor geen enkele activiteit als advocaat meer mag worden uitgeoefend ( dit kan levenslang ).
 
  • Daarnaast dient de curator net als elke andere burger de wettelijke verplichtingen na te leven.
 
Strafrechtelijk
Begaat de curator een misdrijf zoals valsheid in geschrifte, fraude, bankbreuk ( art. 489 sexies Sw), misdrijf van verduistering als persoon belast met een openbare dienst …dan kan u hier steeds tegen optreden door een klacht met burgerlijke partijstelling. Er kan dan een strafrechtelijk onderzoek worden ingesteld en indien u schade hebt geleden kan de strafrechter oordelen dat deze dient te worden vergoed.
 
Burgerrechtelijk
Begaat de curator een buitencontractuele fout waardoor u schade lijdt dan kan de gefailleerde (of de schuldeisers) hem ook aanspreken voor de burgerlijke rechtbank op basis van art. 1382 en volgende van het burgerlijk wetboek om op die manier een schadevergoeding te eisen of een stopzetting van de handelingen van de curator al dan niet op straffe van dwangsom.
Als je iets eist van de rechtbank moet je ook bewijzen dat je door een ‘foutieve’ handeling van de curator schade hebt geleden.
 
Art 1382 B.W.: ‘Elke daad van de mens, waardoor aan een ander schade wordt veroorzaakt, verplicht degene door wiens schuld de schade is ontstaan, deze te vergoeden.
Art. 1383 B.W.: ‘ Ieder is aansprakelijk niet alleen voor de schade welke hij door zijn daad, maar ook voor die welke hij door zijn nalatigheid of door zijn onvoorzichtigheid heeft veroorzaakt.’

Begaat de curator een contractuele fout – wat minder waarschijnlijk is, dan zal je hem op basis van zijn contractuele aansprakelijkheid voor de burgerlijke rechter kunnen dagen en onder meer een schadevergoeding eisen voor de geleden schade.

 
Bronnen:
  • Faillissementswet van 8 augustus 1997
  • Deontologische code van de Orde van de Vlaamse Balies
  • www.advocaat.be
  • De Wet tot wijziging van een aantal bepalingen van het Gerechtelijk Wetboek met betrekking tot de balie en de tuchtprocedure voor haar leden werd aangenomen op 21.06.2006 en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 20.07.2006.
  • Rechtspraak:
    • Brussel 17 april 1987, J.L. 1987, noot; Waarvan Akte 1995, 149, Noot Lannoy,T., Le statut particulier du curateur et l’ article 240 du code pénal.
    • Cass. AR 6028, 9 december 1987 (I./Jacobs), Arr. Cass. 1987-88, 460; Null. 1988, 426, concl. Janssens De Bisthoven, B.; Pas. 1988, I, 426.
Failliet Menulink: